Myanmar Digital Hate: March Report from BHRN

 

Digital Hate: Monthly Report for January 2025 (English / Myanmar)   14 Feb 2025   1. Introduction 2. Methodology 3. Findings of hate speech in Social Networks 4.The figure illustrating types of hate speech 5. The figure illustrating the number of hate speech targets 6. Keywords used by hate speech writers 7. Conclusion ၁။ နိဒါန်း ၂။ သုတေသနနည်းနာ ၃။ လူမှုကွန်ရက်များတွင် အမုန်းစကားတွေ့ရှိချက်များ ၄။ အမုန်းစကားအမျိုးအစား အရေအတွက်ပြပုံ ၅။ အမုန်းစကား ဦးတည်ပစ်မှတ် အရေအတွက်များအား ဖော်ညွှန်းပုံ ၆။ အမုန်းစကားရေးသားသူများ သုံးစွဲသည့် keywords များ ၇။ နိဂုံး     1. Introduction   Myanmar is a multi-ethnic and multi-religious country, and hate speech is one of the biggest threats to preserving peace and harmony in the society. Discrimination and false accusations against minority ethnic and religious communities fuel ethnic and religious tensions and increase the spread of hate speech.   The junta and the military are manipulating ethnic and religious differences to control the public. They always manipulate the lack of general knowledge among the people in society due to the disqualified education system, to normalize discrimination and spread hate speech.   2. Research Methodology   As hate speech is a term that comes from emotion, there is a wide spectrum in defining it, not a specific one. BHRN, therefore, standardized the definition of hate speech for this report as follows. Hate speech in this report means aggressiveness and hatred against protected characteristics of a person or a group, blaming, discriminative expression, writing, gesture, or art expression of excoriation, or dehumanization.   It means attacking someone’s faith, language, gender, sexual orientation, origin, ethnicity, skin color, race, belief, citizenship, and physical appearance. The monitored hate speeches were categorized as (1) Criminalizing Hate Speech, (2) Abusive Hate Speech, (3) Dehumanizing Hate Speech, (4) Violence Inciting Hate Speech, (5) Threatening Hate Speech, and (6) Hate Speech that supports prejudicial actions inspired by hate speech.   BHRN has daily documented hate speech terms and usages found in the contents – based on the current political crisis - disseminated by the military’s propagative channels during the political and war tensions.   This report was written after monitoring both online and printed media which Junta and its supporters used to spread their hate speeches. BHRN has recorded a total of 8 hate speech posts from monitoring 3 Facebook groups and 13 Facebook accounts, a total of 63 hate speech posts from monitoring 24 Telegram channels, and 16 posts from 34 TikTok accounts. In the printed media, two newspapers and one journal were also monitored. A total of 87 hate speech cases were recorded during January of 2025. There are many limitations to conducting monitoring that can cover the entirety of Burmese social media, and there may be cases of hate speech that go unreported here.   Context of misinformation as hate speech   In this report, BHRN has analysed hate speech in the context of the ongoing political tensions in Myanmar. Sometimes, when measured by international standards, what might look like misinformation takes on a different significance in the aftermath of the 2021 coup. This is because misinformation, particularly when aimed at individuals, groups with opposing political beliefs, or minority religious communities, can have severe consequences, even leading to loss of life and the intensification of religious and community conflicts.   Hate speech in Myanmar's current political climate is more than just false information; it can be a catalyst for very real and harmful outcomes, especially in the post-coup environment. Understanding this complex relationship between hate speech, misinformation, and their tangible impacts is crucial for grasping the region's broader social, political, and intergroup dynamics.   3. Findings of hate speech in Social Networks   Hate Speech Targets and Usages   In this month’s (the month of January 2025) monitoring, hate speech targeted the most was PDF, and the second Arakan Army and the third was the Muslim community. Moreover, hate speeches targeting KIA and Rohingya people were found as well. Hate speeches targeted at the Rakhine people were also recorded along with AA.         In addition, the most used terms of hate speeches for this month are "dog, terrorists, illegal immigrant Bengali, Kalar (a derogatory term referring to Muslims), and evil.   Hate Speech targeted Islam and the Muslim community   The issue of the Rohingya crisis became more complex after the coup in 2021. Since the Myanmar military allied with the Rohingya armed forces after the coup, the misconceptions about the Rohingya civilians have increased than before. Based on these misconceptions, the spread of hate speech against the Rohingya has grown significantly.   Based on the ongoing clash between the Rohingya armed organizations and the Arakan Army (AA) in northern Rakhine State, a Tiktot account named Yaungpyanlin posted a hate speech that the local ethnic people in Rakhine State will disappear and the Rohingyas will take over the whole state. In that post, the Rohingya in Rakhine State were targeted by Abusive Hate Speech and derogatory terms. Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 1)   A Facebook account named Lu Thar posted that Muslim armed groups have reached Sittwe city to take over the Rakhine State, by referring to an Indian news article that does not have any source or evidence behind it. He added that Rohingya armed groups are trying to take over the Rakhine State so that they can implement Islamic laws. In that post, Rohingyas were mentioned as terrorists and included Abusive Hate Speech against Rohingya. Moreover, he encouraged the Rakhine people to join the Arakan Army to protect Rakhine State. Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 2)   Another Facebook account named Jinmalay Jam posted that Thein Sein administration brought the Bangladesh citizens into the Rakhine state and the military issued citizen cards to them and named them Rohingya. The post added that the military is training them and providing weapons to do explosions in the Rakhine state. In that post, Rohingyas were mentioned as terrorists, illegal immigrants. That post used Criminalizing Hate Speech and Abusive Hate Speech. Original Post Attach link file Translation (3)   A telegram channel named ‘Sisthadin’ posted a hate speech to kill a Muslim man who was arrested by the police after he commented under a Facebook post about offering sacred food to Wirathu, an ultra-nationalist monk. The post included Abusive Hate Speech targeting all the Muslim community in general. Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 4)   A Facebook page named Western News posted a hate speech that four Muslim armed groups formed an alliance to attack the Arakan Army in Rakhine state. That post tried to create a link between the actions of certain people or some organizations and the whole religious community to generate religious hate speech. In addition, the usages used in that post included Abusive Hate Speech against the Muslim community in general. Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 5)   A Facebook account named Than Dar Wett Hmone uploaded a post encouraging people to join the Arakan Army due to the clashes happening in northern Rakhine state. That post was written in the Rakhine language and included many abusive hate speeches targeting the Rohingya community and Muslim communities. Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 6)   Hate speeches targeting the Kachin Independence Army The civil war between the Junta and the Kachin Independence Army (KIA) has intensified in Kachin state from early 2024 up to the present. The junta is attacking KIA in all ways including air strike attacks. They are spreading hate speeches against KIA as they face losses on the frontlines.   A telegram channel named Thazin Oo posted that KIA is forcibly recruiting Kachin ethnic people and sending them to Bamaw township of Kachin state where fighting is intense. That propaganda post included abusive hate speech against KIA and KPDF. It also used criminalizes hate speech against them. Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 7)   A telegram channel named KRPL uploaded a propaganda post that the video of the Junta killing PDF members was fake news and it was KIA killing prisoners of war. In the post of KRPK, abusive hate speeches were used against KIA. Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 8)   Based on the land dispute issue between KIA and TNLA, a pro-military telegram channel named Hminewai posted hate speeches on their channel. Those hate speeches included dehumanizing hate speech against KIA as well. Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 9)   A pro-military telegram channel named Sisthway posted that many KIA soldiers have died due to the serious airstrikes carried out by the junta in Bamaw township of Kachin state where the fighting between the junta and KIA is intense. In that post, KIA was accused of forcibly collecting money from the people and was mentioned as a terrorist. That post used criminalizing hate speech and abusive hate speech against KIA. Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 10)   Hate speeches targeting PDF A telegram channel named Ka Ka Han uploaded some photos of PDF soldiers celebrating the new year and added a caption that PDFs are doing the feast after they drove the people out of the village and robbed their properties. In that post, PDFs were mentioned as terrorists and dogs. That post used criminalizing hate speech and dehumanizing hate speech against PDF. Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 11)   An ultra-nationalist monk, Pauk Kodaw, made a phone call to Thidaryumon, the leader of a militant group in Myingyan township, and donated 5 million kyat to the militant group after telling her to upload news on the Myanmar National Post Channel. A tiktok account named A…K…Mg uploaded that call recording and added a caption that the destruction of subversive evil PDF has been boosted twice. In that post, PDF was mentioned as subversive and that post used criminalizing hate speech against PDF. Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 12)   The junta carried out the airstrikes in Naung Cho township on January 21 of 2021 and many civilians died due to the airstrikes. A telegram channel named Hminewai posted that airstrikes were able to target TNLA and PDF and that post was supporting airstrikes. In that post, TNLA and PDFs were mentioned as dogs. That post used dehumanizing hate speech against TNLA and PDF. Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 13)   A telegram channel named Sisthway uploaded a cartoon that PDFs are the ones who are trained to terrorize like dogs barking whoever they see. That cartoon indicated PDF as dogs endangering the public. In that cartoon, PDF were mentioned as terrorist dogs and NUG was mentioned as terrorists. That post used dehumanizing hate speech against PDF and criminalizing hate speech against NUG. Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 14)   Hate speeches targeting Rakhine people and the Arakan Army   The clashes between junta and AA are more frequent in Rakhine state, especially in the northern part of the state. As the influence of AA in Rakhine state is currently growing, the junta targeting the Rakhine people and AA with hate speech is also intensifying.   BBC Burmese reported that 41 civilians have died due to the airstrikes of the junta in Yanbyal township of Rakhine state. A pro-military telegram channel named Hmine Wai shared BBC's post with a hate speech that those 41 people were not civilians but they were terrorists. In that post, Rakhine people and AA were mentioned as terrorists. That post used dehumanizing hate speech and criminalizing hate speech. Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 15)   A Telegram channel named Hminewai re-posted the sinking of a battleship in 2024, an incident resulting in the death of both elders and children. The channel also called for retaliation against the Arakan Army (AA) and the Rakhine people, urging followers to remember past grievances and seek revenge across generations. That post used violence inciting hate speech and dehumanizing hate speech. Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 16)   A Telegram channel named Thet Naing Tun shared photographs of individuals who were reportedly killed, accompanied by a caption claiming that the Arakan Army (AA) was responsible for the deaths of Junta soldiers. However, this assertion was made without any sources or evidence. The caption also refers to the AA in derogatory terms, describing them as wild animals. Original Post  (See the translation of the attached link below conclusion - 17)     A tiktok account named Su 30 Fighter Pilot, believed to be an air force captain, posted urging people not to accept Rakhine people fleeing the war in their villages and townships. That post urged not to pity the Rakhine people and not to accept the Rakhine people who fled from war. That post leads to incite racial conflicts. Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 18)   A Telegram channel called Tarkimyohae Dobamar shared photos of junta soldiers rescuing individuals during the cyclone Mocha storm in Rakhine State. The caption accompanying the images contained hate speech, stating that the Rakhine people do not deserve to be saved by the soldiers. In that post, Rakhine people are mentioned as dogs and ungrateful. Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 19)   Hate speeches targeting women   A telegram channel named Hminewai has posted stating that female doctors and nurses who participated in the Civil Disobedience Movement are now "date girls." The post utilizes sexually abusive hate speech to demean these women, implying that they are involved in prostitution. This kind of derogatory language targets individuals who engage in public activism and perpetuates damaging stereotypes. Date girl means those who are engaging in sexual relationships for financial gain. Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 20)   A telegram channel named Sisthway posted claiming that PDF women are getting pregnant without being married and that many PDF women are being raped by PDF leaders and EAO leaders. The post uses sexually targeted hate speech to abuse women who are participating in the revolution. Original Post (See the translation of the attached link below conclusion - 21)   4. The figure illustrating types of hate speech     5.  The figure illustrating the number of hate speech targets     6. Keywords used by hate speech writers     7. Conclusion   Hate speech continues to grow in Myanmar, and an analysis of hate speech in January 2025 found articles targeting racial discrimination, religious attacks, and political differences. The junta has been currently spreading racial and religious hate speech, targeting the Rakhine and Kachin states, which are the frontlines of the fiercely defensive war of the junta.   Hate speech can be found in targeting two groups in Rakhine State. The Rohingya living in northern Rakhine State and the Rakhine people. Hate speech against the Rohingya is the most common and serious in Myanmar. Due to the ongoing fighting between the AA and Rohingya armed groups, the Rakhine people are writing and spreading inhumane and degrading discriminatory hate speech against the Rohingya community. The spread of hate speech against the Rakhine people is being carried out by supporters of the junta. Hate speech and incitement to violence aimed at inciting ethnic conflict by portraying the Rakhine people as ungrateful were also recorded.   The junta continues to degrade the image of the Ethnic Armed Organizations and the People's Defense Forces (PDF), that are especially fighting the junta, by spreading hate speech against them. The pro-military channels continue to consistently portray those who are fighting against the coup as terrorists, while portraying the junta as the one who is truly helping and protecting the people.   The spread of hate speech remains a big concern due to the political instability in Myanmar. Hate speech has intensified tension among different communities and is also challenging to tackle and take action against it.     The Translation of the attached links >>> See the translation of the attached link below the conclusion.   Attach link file Translation (1)   Kalar will reach here and Rakhine people will disappear, it is coming soon. Rakhine state is to be a Kalar state. They will take over Naypyidaw and will slaughter Bamar people. I think Myanmar people will be the slaves of Kalar. —------------------ Attach link file Translation (2)   An Indian newspaper published an article that Bengali people are trying to take over the Rakhine state and implement Sharia laws in the state. In another article, a Pakistan agent is giving military training to Bengali (Rohingya) along with weapons in Bangladesh. After the Arakan Army took over Maungdaw township, the leader of RSO Muhammad Ko Lin gave an interview to Reuters saying that they have more than six thousand soldiers and their aim is to take over up to the middle part (Ann township) of Rakhine state. Even though it seems like the Junta is using Rohingya militants, in fact, the Rohingya militants are using the Junta because they are getting food, ration, training, weapons and everything from the Junta. It is known that these militants are already in Sittwe township with the support of Junta. Even though the Junta and Rohingya militants have different intentions, they are collaborating together to attack AA. The reason that the Junta is importing Rohingya to the Kyaukphyu township is that they want to create ethnic and religious conflicts between the two communities so that AA will be responsible for the Junta’s crimes in the eyes of international communities. Rakhine people should take care that they will not be sandwiched between the Junta and the extremist terrorists. This is the reason why more Rakhine people should join military training to protect the Rakhine state and ourselves. —------------------- Attach link file Translation (3)   In the administration of Thein Sein, USDP took many illegal Bengali into the Rakhine state and dog military issued citizenship to them. These are the proofs and videos that the military is training these Rohingya Bengali Muslim terrorists to carry out explosions. This evidence is not deniable. —-------------------------- Attach link file Translation (4)   Muslim dogs Kalar are now creating chaos. Don’t leave them after arrest, kill them to be sure. —---------------------- Attach link file Translation (5)   Four Muslim militant groups formed alliance to attack AA It is announced that Four Muslim militant groups formed an alliance in the name of Four Brothers Alliance (All Rohingya Army) to attack and take over Buthidaung and Maungdaw regions. They are Rohingya Solidarity Organisation (RSO), Arakan Rohingya Salvation Army (ARSA), Arakan Rohingya Army (ARA) and Rohingya Islami Mahaaz (Arakan). Even though RSO, ARSA and ARA are known to the public, Rohingya Islami Mahaaz (Arakan) is new. That new one is also called Rohingya Islamic Front (ARIF) and it is an alliance to RSO. They are Rohingya militant groups. Four Brothers Alliance announced to stand with the oppressed and attack the oppressor according to the Quran. That group is advocating their people with the slogan that “you have to protect your home and your nation. Your parents will be happy”. AA is now facing challenges from Muslim militants in Buthidaung and Maungdaw townships. These groups usually station in the Mayyu region and AA announced its controlling of four ARSA stations on October 19, 2024. RSO spokesperson U Ko Ko Lin said that they are going to attack AA for their people despite the fact that they used to attack the junta before. —--------------------------- Attach link file Translation (6)   I registered my name to serve in the Arakan Army when I came back home. This is to secure western door, to protect the danger from non-pork consumers. Every household should serve at least one person in the Arakan Army. —---------------------------- Attach link file Translation (7)   This is the video of the military attacking evil bastard KIA and PDF who were destroying Bamaw township of Kachin State. Even though they are forcibly recruiting all the people including women to serve in their KIA dog army, the people are not enough and they can no longer attack at the moment. The UAV and drones of the military are attacking terrorist KIA and PDF. How nice the shootings are! —----------------------------- Attach link file Translation (8)   The video of killing two PDFs is actually the video of a KIA officer killing those who were captured during the war. They killed war prisoners. KIA dogs do not give any statement yet. —------------------------------ Attach link file Translation (9)   TNLA, Lisu group and UWSA are now fighting the KIA of Mi Gwam. It seems like they are looking for a reason to attack dog KIA. Who asked them to look for that reason ? —-------------------------- Attach link file Translation (10)   Many KIA terrorist dogs have already died in Bamaw township. That’s why local people are saying that Bamaw is the Kachin graveyard. KIA dogs are now persecuting the local people and even forcibly collecting money because of the local people saying Bamaw is the Kachin graveyard. —------------------------- Attach link file Translation (11)   They are terrorists dog PDFs who entered the village, drove out the people, stole public property, and indulged in drugs and alcohol. They are despicable lowlifes who exploit the public—first by wringing tears to solicit donations for weapons, then using those very weapons to threaten and plunder the people.  —------------------------- Attach link file Translation (12)   PaKaSa leader Ma Thidayumon said that the attack on evil subversive PDF will be boosted twice. —------------------------- Attach link file Translation (13)   Today, airstrikes against TNLA and dog PDF were done and many became dead. I like it! —-------------------------- Attach link file Translation (14)   The public and the monks are in danger due to the terrorist dog PDF who is barking everyone and everywhere with the support of NUG. —--------------------------- Attach link file Translation (15)   The dead ones are not human but they are dogs. Terrorist AAs are dead. You have to pay back your debt from 8-2-2024. We will be killing you, evil bastard militants, everyday. —--------------------------- Attach link file Translation (16)   This is the evil act of terrorist Rakhine militant AA. We will be grieving about this case till our next generations. We will take revenge for generations. We will never forget. I will be uploading like this everyday so as not to forget how dog AA brutally killed over 1100 people including hundreds of children. —--------------------- Attach link file Translation (17)   This is the video file of extremist terrorist wild animal AA brutally killing military’s soldiers who were captured during the war. —---------------------- Attach link file Translation (18)   Do not pity any Rakhine people. Otherwise, you will die twice. Do not accept any Rakhine people who fled from war in your region. If found out, you will be punished. Bamar people should know that they should not keep a snake in your pocket. —-------------------------- Attach link file Translation (19)   If you feed a dog, the dog will not forget for three years. If you help an extremist Rakhine people for three years, he/she will forget after three days. Some people are not as grateful as dogs. —-------------------------- Attach link file Translation (20)   (Text in the photo) NUG is operating KTV to offer jobs for female teachers and doctors who are involved in the Civil Disobedience Movement. (Text in the caption) It is known that female doctors and nurses who joined CDM are now working as date girls. This is the goodwill of NUG! —---------------------------- Attach link file Translation (21)   Forget your daydream. PDF terrorists will never be able to go back home. You all will disappear time by time with hunger, lack of all resources and chaos. Even now, PDFs are disappearing in the forest and female PDFs are getting pregnant without knowing who the father will be. There are many cases that PDF and EAO leaders are raping PDF females.      ၁။ နိဒါန်း   မြန်မာနိုင်ငံသည် လူမျိုးပေါင်းစုံ၊ ဘာသာပေါင်းစုံ နေထိုင်သည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး၊ လူမှုအဖွဲ့အစည်းအတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် သဟဇာတဖြစ်မှုကို ထိန်းသိမ်းရာတွင် အမုန်းစကားသည် အကြီးမားဆုံး ခြိမ်းခြောက်မှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်လာသည်။ လူနည်းစု လူမျိုးစုများနှင့် ဘာသာရေးအသိုင်းအဝိုင်းများအပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများ၊ မတရားစွပ်စွဲမှုများသည် လူမျိုးရေးနှင့် ဘာသာရေးတင်းမာမှုကိုဖြစ်စေပြီး အမုန်းစကားပျံ့နှံ့မှုကို မြင့်မားစေသည်။  အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစားများနှင့် စစ်တပ်သည် လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေး မတူကွဲပြားမှုများကို အသုံးချကာ လူထုကို ထိန်းချုပ်ရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ကြသည်။ ပညာရေးစနစ် အားနည်းမှုကြောင့် လူ့အဖွဲ့ အစည်းအတွင်း အသိပညာအားနည်းမှုများကို အသုံးချကာ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများကို ပုံမှန်အဖြစ် မှတ်ယူထားပြီး အမုန်းစကား ကို ပိုမိုပျံ့နှံ့အောင် ဆောင်ရွက်ခဲ့သည်။     ၂။ သုတေသနနည်းနာ   အမုန်းစကားသည် စိတ်ခံစားမှု အမုန်းတရားပေါ်မူတည်ပြီး ပေါ်ပေါက်လာသော စကားရပ်ဖြစ်သည့် အလျောက် အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုရန် ကျယ်ပြန့်ပြီး တိကျသော ဖွင့်ဆိုချက်ဟူ၍ မရှိပေ။ သို့ဖြစ်ရာ ယခုအစီရင်ခံစာ ၏ ရည်ရွယ်ချက်အတွက် အမုန်းစကားဖွင့်ဆိုချက်ကို BHRN မှ အောက်ပါအတိုင်း သတ်မှတ်ထားသည်။   တစ်စုံတစ်ဦး သို့မဟုတ် အုပ်စုတစ်စုကို ရည်ရွယ်၍ လူတစ်ဦးကို အကာအကွယ်ပြုရမည့် ဝိသေသလက္ခဏာများကို ပြင်းထန်စွာ ဝေဖန်ခြင်း၊ ပြစ်တင်ခြင်း၊ မုန်းတီးခြင်းနှင့် ရန်လိုခြင်း တို့ကို ခွဲခြားနှိမ့်ချဆက်ဆံမှုများကို ထုတ်ဖော်ပြောဆိုခြင်း၊ စာဖြင့်ရေးသားခြင်း၊ အမူအယာဖြင့် ဖော်ပြခြင်း၊ အနုပညာဖြင့် ဖော်ပြခြင်းတို့ကို ဆိုလိုသည်။   လူသားတစ်ဦး၏ ကိုးကွယ်မှု၊ ဘာသာစကား၊ လိင်၊ လိင်စိတ်ခံယူမှု၊ နိုင်ငံသားဇစ်မြစ်၊ တိုင်းရင်းသားဖြစ်မှု၊ အသားအရောင်၊ လူမျိုး၊ ယုံကြည်မှု၊ နိုင်ငံသားဖြစ်မှု၊ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အသွင်အပြင်များ စသည့် မွေးရာပါ အခွင့်အရေးများကို ထိခိုက်ပြောဆိုခြင်းတို့ကိုဆိုလိုပါသည်။ လေ့လာမှုတွင် တွေ့ရှိသည့် အမုန်းစကာ များကို အောက်ပါအတိုင်းပြန်လည်ခွဲခြားပါသည်။ အပြစ်သားများအဖြစ်ပုံဖော်ရေးသားသည့် အမုန်းစကားများ၊ နိုင့်ထက်စီးနင်းပြောဆို သည့်အမုန်းစကားများ၊ လူအဖြစ်မှ နှိမ့်ချဆက်ဆံသည့် အမုန်းစကားများ၊ ဆူပူအကြမ်းဖက်မှုကို အားပေးသည့် အမုန်းစကားများ၊ ခြိမ်းခြောက်မှုအဖြစ်ပုံဖော်ရေး သားသည့်အမုန်းစကားများ၊အကြမ်းဖက်မှုနှင့်အမုန်းစကားကြောင့် ကျူးလွန်သည့် လုပ်ရပ်များကို ဂုဏ်ယူစရာအဖြစ်ရေးသားသည့်အမုန်းစကားများ စသည်တို့ဖြင့် အမျိူးအစားခွဲခြားထားပါသည်။   BHRN သည် လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသည့် နိုင်ငံရေးစစ်ရေးတင်းမာမှုများဖြစ်ပေါ်နေချိန်တွင် စစ်တပ်နှင့် ၎င်း၏ ဝါဒဖြန့်ချန်နယ်များမှ ဖြန့်ဝေနေသည့် သတင်းအကြောင်းအရာများ တွင် ပါဝင်သည့် အမုန်းစကားအသုံးအနှုန်းများကို နေ့စဥ်လေ့လာစောင့်ကြည့်မှတ်တမ်းတင်ထားပါသည်။   အမုန်းစကားများ ဖြန့်ဝေရန်အတွက် စစ်အစိုးရနှင့် ထောက်ခံသူများ အသုံးပြုနေသည့် အွန်လိုင်းနှင့် ပုံနှိပ်မီဒီယာတို့ကို စောင့်ကြည့်ခြင်းဖြင့် ဤအစီရင်ခံစာကို စုစည်းထားပါသည်။ အထူးသဖြင့် BHRN သည် 2025 ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ တွင် Facebook gp ၃ ခု နှင့် Facebook အကောင့် ၁၃ ခု စောင့်ကြည့်မှုတွင် အမုန်းစကားတွေ့ရှိမှု ( ၈ ) ခု ၊ Telegram Channels ၂၄ ခု မှ အမုန်းစကားတွေ့ရှိမှု ( ၆၃ ) ခု ၊ Tiktok account ၃၄ ခုစောင့်ကြည့်ရာတွင် အမုန်းစကားတွေ့ရှိမှု ( ၁၆ ) ခုကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ဇန်နဝါရီလအတွင်း အမုန်းစကားလေ့လာစောင့်ကြည့်မှုတွင် အမုန်းစကားဖြန့်ဝေမှု ( ၈၇ ) ခုကို မှတ်တမ်းတင်ခဲ့သည်။ ဆိုရှယ်မီဒီယာတခုလုံးကို လွှမ်းခြုံနိုင်သည့် လေ့လာစောင့်ကြည့်မှုမျိုးကို လုပ်ဆောင်ရန်အတွက် အကန့်သတ်များစွာရှိသဖြင့် မှတ်တမ်းမတင်နိုင်သည့် အမုန်းစကားဖြစ်စဉ်များလည်း ရှိနိုင်ပါသည်။    ၃။ လူမှုကွန်ရက်များတွင် အမုန်းစကားတွေ့ရှိချက်များ   ဇန်နဝါရီလ လေ့လာစောင့်ကြည့်မှုတွင် တွေ့ရှိရသည့် အမုန်းစကားများ၏ ဦးတည်ပစ်မှတ်များမှ တွေ့ရှိမှုတွင် အမုန်းစကားဦးတည် တိုက်ခိုက်ခံရမှု အများဆုံးမှာ  PDF များဖြစ်ပြီး ဒုတိယတိုက်ခိုက်မှု အများဆုံးမှာ ရခိုင့်တပ်တော် AA ကို ဦးတည်တိုက်ခိုက်သည့် အမုန်းစကားများဖြစ်ပြီး တတိယ အများဆုံးမှာ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များအပေါ် ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် KIA နှင့် ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများအား ရေးသားပြောဆို ကြသည့် အမုန်းစကားတို့ဖြစ်သည်။ ရခိုင်တိုင်းရင်းသားများ အပေါ် အမုန်းစကားဖြန့်ဝေမှုမှာ လည်း AAနှင့်အတူ ယှဉ်တွဲ ပါဝင်ခဲ့သည်။       ထို့ပြင် ယခုလတွင် အမုန်းစကားဖြန့်ဝေမှုများတွင် အသုံးအများဆုံး အသုံးအနှုန်းများမှာ ခွေး ၊ ကုလား၊ ပဒပ် ၊ ဘင်္ဂါလီအကြမ်းဖက် ၊ မိစ္ဆာ ၊ ကွန်ဒုံးကောင် တို့ ဖြစ်သည်။    အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များနှင့် ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်မှုများ  မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ ဖြစ်ပွားခဲ့သော အာဏာသိမ်းမှုပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ရိုဟင်ဂျာအရေးသည် ပိုမိုရှုတ်ထွေးလာခဲ့သည်။ မြန်မာ့တပ်မတော်သည် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းတွင် ရိုဟင်ဂျာ လက်နက်ကိုင် များနှင့် မဟာမိတ်ဖွဲ့ခဲ့သည်အတွက် ရိုဟင်ဂျာအရပ်သားများအပေါ် အထင်မြင်လွဲမှားမှုများရှိနေသည်။ အဆိုပါ အထင်မြင်လွဲမှားမှုများပေါ်မူတည်ပြီး ရိုဟင်ဂျာများအပေါ် အမုန်းစကားဖြန့်ဝေမှုသည် ပိုမိုကြီးထွား လာခဲ့သည်။    ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ရိုဟင်ဂျာလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ရခိုင့်တပ်တော် AA တို့အကြား ဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ပွဲများကို အကြောင်းပြုပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် ဒေသခံတိုင်းရင်းသား လူမျိုးများ ပျောက်ဆုံးပြီး ရိုဟင်ဂျာများ သိမ်းယူတော့မည်ဖြစ်ကြောင်း ရောင်ပြန်လင်း ဆိုသည့် Tiktok အကောင့်မှာ အမုန်းစကားဖြန့်ဝေထားသည်။ အဆိုပါ ဖြန့်ဝေမှုတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း နေထိုင်သည့် ရိုဟင်ဂျာများအား နိင့်ထက်စီးနင်းစော်ကားခြင်း၊ နှိမ့်ချပြောဆိုသည့် အရေးအသားများကို သုံးနုန်းထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ မူရင်းပို့စ် ရောင်ပြန်လင်း   ရခိုင်ပြည်နယ်ကို အစ္စလာမ်ဘာသာ ကိုးကွယ်သည့် ရိုဟင်ဂျာများက သိမ်းယူရန် ကြံစည်ပြီး အစ္စလာမ္မစ် ဥပဒေဖြင့် အုပ်ချုပ်ရန် ကြံစည်းနေကြောင်း အထောက်အထားမပြနိုင်သည့် အိန္ဒိယသတင်းတပုဒ်ကို ကိုးကားကာ ရခိုင်ကိုသိမ်းပိုက်ရန် မွတ်စလင်လက်နက်ကိုင်များ စစ်တွေထိ ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်ဟု Lu Thar Facebook အကောင့်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ အဆိုပါ ရေသားမှုတွင် ရိုဟင်ဂျာများအား နှိမ့်ချသည့် အသုံးအနုန်းများ အကြမ်းဖက်သူများအဖြစ်ပုံဖော်သုံးန်ုန်းမှုများ ပါဝင်သည်။ ထို့ပြင် ရခိုင်ပြည်ကို ကာကွယ်ရန် ရခိုင်လူမျိုးများ AA သို့ ဝင်ရောက်ရန်လိုအပ်ကြောင်းကိုတိုက်တွန်း ရေးသားထားမှု ကိုလည်း တွေ့ရသည်။ မူရင်းပို့စ် Lu Thar   ဂျင်မလေးဂျမ်’ Facebook ကောင့်မှလည်း ဦးသိန်းစိန်အစိုးရလက်ထက် ခေါ်သွင်းလာသော ဘင်္ဂလာဒေ့ရှ် နိုင်ငံသားများအား မြန်မာစစ်တပ်က ရိုဟင်ဂျာဟုသတ်မှတ်ကာ နိုင်ငံသားအဖြစ်ပေးထားကြောင်း အမုန်းတရားတိုးပွားရန် ရေးသားထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ ၎င်းတို့အား စစ်တပ်မှ စနစ်တကျ သင်တန်းပေးကာ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း အကြမ်းဖက်ဖောက်ကွဲမှုမျး ပြုလုပ်ရန် လက်နက်တပ်ဆင်ပေး ထားကြောင်း ဆိုထားသည်။ အဆိုပါ ဖော်ပြမှုတွင် ရိုဟင်ဂျာများအား အကြမ်းဖက်သူများအဖြစ် လည်းကောင်း အထောက်အထားမဲ့ ခိုးဝင်များအဖြစ် နှိမ်ချခြင်း၊ နိုင်ထက်စီးနင်းပြောဆိုခြင်းများကို တွေ့မြင်ရသည်။ မူရင်းပို့စ် ဂျင်မလေးဂျမ်း   အမျိုးသားရေးအစွန်းရောက် ဦးဝီရသူအား ဆွမ်းကပ်သည့် ပို့အောက်၌ မှတ်ချက်ဝင်ရေးသည့် အစ္စလာမ် ဘာသာဝင်တဦးအား ဖမ်းဆီးခံရမှုကို အကြောင်းပြုပြီး ဘာသာရေးပဋိပက္ခဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်သည့် အမုန်းစကား ဖြန့်ဝေမှုကို စစ်သတင်း Telegram ချန်နယ်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ အဆိုပါ ဖော်ပြမှုတွင် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များအား နိမ့်ချသည့်အသုံးအနုန်းများ ရေးသားထားသည်။ မူရင်းပို့စ် စစ်သတင်း    ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ AA အား တိုက်ခိုက်ရန် မွတ်စလင်လက်နက်ကိုင် ၄ ဖွဲ့ပူးပေါင်း ဖွဲ့စည်းထားဆိုသည့် အမုန်းစကားကို Western News Facebook Page မှ ဖြန့်ဝေထားသည်။ အဆိုပါ ဖော်ပြမှုတွင် အဖွဲ့အစည်းအချို့ လူတစ်စု၏ လုပ်ရပ်ကို ဘာသာရေးနှင့် တွဲချိတ်ကာ ဘာသာရေးမုန်းတီး အသွင်ဆောင် သည့် ရေးသားမှုကိုတွေ့ရသည်။ ထို့ပြင် အသုံးအနုန်းများတွင်လည်း အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များအား နိမ့်ချစော်ကားထားသည့် အသုံးများကိုတွေ့မြင်ရသည်။ မူရင်းပို့စ် Western News Page   ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် ဖြစ်ပွားနေသော အရေးအခင်းများကြောင့် AA ထံဝင်ရောက်ရန် တိုက်တွန်းသည့် ရေးသားမှုကို Than Dar Wett Hmone Facebook အကောင့်၌ ဖော်ပြထားသည်။ ရခိုင်ဘာသာစကားဖြင့် ရေးသားထားသည့်အဆိုပါ ဖော်ပြမှုတွင် ရိုဟင်ဂျာများနှင့် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များအား နိမ့်ချစော်ကားသည့် အသုံးအနုန်းများကို ရေးသားထားသည်။ မူရင်းပို့စ် Than Dar Wutt Hmone   ကချင်လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် KIA အပေါ် ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်မှုများ    ကချင်ပြည်နယ်တွင် ၂၀၂၄ ခုနှစ် နှစ်စပိုင်းမှစတင်ကာ စစ်ကောင်စီတပ်နှင့် KIA တို့အကြား တိုက်ပွဲများ ပြင်းထန်နေပြီး စစ်ရေး တင်းမာနေသည့် အခြေအနေတွင်ရှိနေ သည်။ စစ်ကောင်စီမှ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုများ အပါအဝင် နည်းလမ်းပေါင်းစုံဖြင့် KIA ကို တန်ပြန်တိုက်ခိုက်လျက်ရှိနေသည်။ သို့သော် အရှုံးကိုသာ ရင်ဆိုင်နေရသည့် စစ်ကောင်စီသည် KIA အား အမုန်းစကားဖြန့်ဝေခြင်းဖြင့် ၎င်းတို့၏ ဝါဒ ဖြန့်ချီမှုကို ပြုလုပ်နေသည်။ တိုက်ပွဲပြင်းထန်နေသည့် ကချင်ပြည်နယ် ဗန်းမော်သို့ KIA မှ ဒေသခံ ကချင်တိုင်းရင်းသားများအား ပေါ်တာဆွဲကာ ပို့ဆောင်နေသည်ဟု ဝါဒဖြန့်ချီမှုတစ်ခုကို Thazin Oo Telegram ချန်နယ်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ အဆိုပါ ဝါဒဖြန့်ချိမှုတွင် KIA နှင့် KPDF တို့အား နှိမ့်ချသောအသုံးအနုန်းများအသုံးပြုကာ အကြမ်းဖက်သူများအဖြစ် ပုံဖော်ထားသည်။ မူရင်းပို့စ် Thazin Oo    လူမှုကွန်ရက်တွင် ပျံ့နှံ့နေသည့် PDF လူငယ်များအား စစ်ကောင်စီဘက်တော်သားများက သတ်ဖြတ်သည့် ရုပ်သံသည် မှားယွင်းနေကြောင်းနှင့် စစ်သုံ့ပန်းများအား KIA ဘက်မှ သတ်ဖြတ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟူသော ဝါဒဖြန့်ချီမှုတွင် အမုန်းစကားဖြန့်ချီမှုကိုတွေ့မြင်ရသည်။ KRPL Telegram ချန်နယ်တွင် ဖော်ပြမှုတွင် KIA အဖွဲ့အစည်းအား နိမ့်ချစော်ကားသည့် အသုံးအနုန်းများကို တွေ့မြင်ရသည်။ မူရင်းပို့စ် KRPL   ကချင်ပြည်နယ် ထိစပ်နေရာများတွင် KIA နှင့် TLNA တို့ နယ်မြေအငြင်းပွားမှုကို အကြောင်းပြုပြီး စစ်ကောင်စီဘက်မှ အမုန်းစကားဖြန့်ဝေမှုကို မှိုင်းဝေ Telegram ချန်နယ်မှ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ဖြစ်စဉ်ကို အကြောင်းပြုပြီး KIA အဖွဲ့အား လူအဖြစ်မှ နိမ့်ချစော်ကားသည့် အသုံးအနှုန်းများဖြင့် ဝါဒဖြန့်ချိထားသည်။ မူရင်းပို့စ် မှိုင်းဝေ   လက်ရှိတွင် စစ်ကောင်စီနှင့် KIA တို့အကြား တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားနေသည့် ဗန်းမော်တွင် စစ်ကောင်စီမှ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကို ပြင်းထန်စွာပြုလုပ်နေသည့်အတွက် KIA စစ်သားများသေဆုံးနေကြောင်း စစ်ကောင်စီ၏ ဝါဒဖြန့်ချီရေး တယ်လီဂရမ်ချန်နယ် စစ်သွေးမှ ဖော်ပြထားသည်။ ယင်းသို့ဖော်ပြရာတွင်KIA မှ ကချင်ပြည်သူများအား အဓမ္မ ဆက်ကြေးကောက်ခံနေသည်ဟု အကြမ်းဖက်သူများအသွင်းဖော်ပြထားပြီး နိမ့်ချစော်ကားသည့် အသုံးနုန်းများဖြင့် ရေးသားထားသည်။ မူရင်းပို့စ် စစ်သွေး   PDF များအပေါ်ဦးတည်တိုက်ခိုက်သည့် အမုန်းစကားများ   PDF များသည် ကျေးရွာများမှ ပြည်သူများကို မောင်းထုတ်ပြီး ပြည်သူပိုင်ပစ္စည်းများကို လုယူကာ မူးယစ်သောက်စားနေကြသည်ဟု PDF များ နှစ်သစ်ကူးစားသောက်ပွဲကျင်းပနေသည့်ပုံနှင့် ယှဉ်တွဲ ဖော်ပြထားသည်။ ထိုဖော်ပြမှုတွင် PDF များအား အကြမ်းဖက်ဟု အပြစ်သားအဖြစ်ပုံဖော်ရေးသားထား သည့်အမုန်းစကားနှင့် ခွေးနှင့်ခိုင်းနှိုင်းထားသည့် လူအဖြစ်မှ နှိမ့်ချဆက်ဆံသည့်အမုန်းစကားတို့ကို Ka Ka Han channel တွင်ဖော်ပြထားပါသည်။ မူရင်းပို့စ်  Ka Ka Han   အမျိုးသားရေးဆရာတော် ပေါက်ကိုယ်တော်သည် မြင်းခြံတွင် ပြည်သူ့စစ်ကိုဦးဆောင်နေသည့် မသီတာ ယုမွန်အား Myanmar National Post channel တွင် သတင်းတင်ရန် ဖုန်းဖြင့် သတင်းလှမ်းမေးခဲ့ပြီး မြင်းခြံပြည်သူ့စစ်များအတွက် အလှူငွေ သိန်း ၅၀ လှူဒါန်းခဲ့သည်။ ထိုအသံဖိုင်အားပြန်လည်ဖော်ပြရာတွင် ပြည်ဖျက်မိစ္ဆာ ပဒက်ခြေမှုန်းရေးနှစ်ဆတိုး ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟူ မြင်းခြံပြည်သူ့စစ်ခေါင်းဆောင် မသီတာ ယုမွန်ပြောပြီဟု A...K...Mg TikTok account တွင်ပြန်လည်ဖော်ပြခဲ့သည်။ ထိုဖော်ပြမှုတွင် PDF များအား တိုင်းပြည်ဖျက်နေသည်ဟု အပြစ်သားအဖြစ် စွပ်စွဲရေးသားထားသည့် အမုန်းစကားကို ထည့်သွင်း ရေးသားထားသည်။ မူရင်းပို့စ် A...K...Mg   ၂၀၂၁ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၁ရက်နေ့တွင် နောင်ချိုမြို့အား စစ်ကောင်စီမှ လေယာဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက် မှုကြောင့် ပြည်သူများသေဆုံးခဲ့ရသည့်ဖြစ်စဉ်အား TNLA နှင့် PDF များအပေါ်ကို တည့်တည့် ဗုံးကြဲချနိုင် သည့်အတွက် သေဆုံးမှုများရှိခဲ့သည်ဟု လေယဉ်ဖြင့် ဗုံးကြဲမှုကို အားပေးထောက်ခံသည့် အကြောင်းကို မှိုင်းဝေ ချန်နယ်မှ ဖော်ပြထားပါသည်။ ထိုဖော်ပြမှုတွင် TNLA နှင့် PDF များကို ခွေးဖြင့် ခိုင်းနှိုင်းထားသည့် လူအဖြစ်မှ နှိမ့်ချသည့် အမုန်းစကားကိုထည့်သွင်း ဖော်ပြထားပါသည်။ မူရင်းပို့စ် မှိုင်းဝေ   တွေ့သမျှ ဟောင် မြင်သမျှ လိုက်ကိုက်နေတဲ့မှ အကြမ်းဖက်ရန် မွေးထားသည့် PDF များဟုဆိုကာ PDF များကို ခွေးများအဖြစ်ပုံဖော်ပြီး ပြည်သူများကို ရန်ပြုမည့်ပုံဖြင့် ရေးဆွဲထားသည့် ကာတွန်းကို စစ်သွေးချန်နယ်တွင်ဖော်ပြထားသည်။ ထိုကာတွန်းတွင် PDF များအား အကြမ်းဖက်ခွေးများ အဖြစ်လည်းကောင်း လူ့အဖြစ်မှနှိမ့်ချဆက်ဆံထားသည့် အမုန်းစကားနှင့် NUG အား အကြမ်းဖက် အပြစ်သားအဖြစ်ပုံဖော်ထားသည့် အမုန်းစကားကို ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။ မူရင်းပို့စ် စစ်သွေး   ရခိုင်လူမျိုးများနှင့် ရခိုင့်တပ်မတော် AA အား ပစ်မှတ်ထား အမုန်းစကားဖြန့်ဝေမှု   ရခိုင်ပြည်နယ်တွင် စစ်ကောင်စီနှင့် AA အကြား တိုက်ပွဲများ မကြာခဏ ဖြစ်ပွားနေပြီး အထူး သဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းဒေသများတွင် ထိတွေ့မှု ပိုမိုပြင်းထန်နေသည်။ လက်ရှိတွင် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင် AA ၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုသည် ပိုမိုကြီးထားလာသည်နှင့်အမျှ စစ်ကောင်စီ၏ AA နှင့် ရခိုင်လူမျိုးများအပေါ် ပစ်မှတ်ထား အမုန်းစကားဖြန့်ဝေမှုမှာလည်း ပိုမိုပြင်းထန်လာသည်။   ရခိုင်ပြည်နယ် ရမ်းဗြဲမြို့နယ်ကို စစ်ကောင်စီမှ ဗုံးကြဲခြင်းကြောင့် အရပ်သားပြည်သူ ၄၁ ဦး သေဆုံးကြောင်း BBC သတင်းကို ကိုးကားပြီး သေဆုံးသူများသည် ပြည်သူများမဟုတ်ဘဲ အကြမ်းဖက်သူများဖြစ်သည်ဟု စစ်ကောင်စီ၏ ဝါဒဖြန့်ချန်နယ် မှိုင်းဝေ Telegram တွင် အမုန်းစကားဆိုထားသည်။ အမုန်းစကားဖြန့်ဝေရာ တွင် ရခိုင်ပြည်သူများနှင့် AA အဖွဲံဝင်များအား လူ့အဖြစ်မှ နိမ့်ချသည့် အသုံးအနုန်းများ အကြမ်းဖက်သူအဖြစ် ပုံဖော်သည့်အသုံးအနုန်းများကို တွေ့မြင်ရသည်။ မူရင်းပို့စ် မှိုင်းဝေ   ၂၀၂၄ ခုနှစ်က နတ်မြစ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သသည့် စစ်သင်္ဘောနစ်မြုပ်မှုကြောင့် ကလေးလူကြီး သတင်းကို ပြန်လည်ဖော်ပြကာ AA နှင့် ရခိုင်လူမျိုးများကို လက်တုံ့ပြန်ရန် လှုံဆော်ထားသည့် ရေးသားမှုကို မှိုင်းဝေ Telegram ချန်နယ် ၌ ရေးသားထားသည်။ အဆိုပါ လှုံဆော်မှုတွင် မျိုးဆက်အဆက် ဆက် လက်တုံ့ပြန်မှုပြုလုပ်ရန်နှင့် ယင်းဖြစ်ရပ်ကို မေ့ပစ်လို့မရကြောင်း အကြမ်း ဖက်မှုဖြစ်ပွားရန် လှုံ့ဆော်ရေးသားမှုများ၊ လူအဖြစ်မှ နိမ့်ချသည့်အသုံးအနုန်းများကို တွေ့မြင်ရသည်။ မူရင်းပို့စ် မှိုင်းဝေ   Thet Naing Tun Telegram ချန်နယ်၌ လူအများသတ်ဖြတ်ခံရသည့် ဓာတ်ပုံများကိုမျှဝေကာ စစ်သားများအား AA အဖွဲ့မှ သတ်ဖြတ်သည်ဟု အထောက်အထားမဲ့ စွပ်စွဲပြောဆို အမုန်းစကားဖြန့်ဝေထားသည်။ AA အဖွဲ့သည် တောရိုင်းတရိစ္ဆာန်များဖြစ်ကြောင်း ရေးသားထားသည်။ မူရင်းပို့စ် Thet Naing Tun   စစ်ဘေးရှောင်လာသည့် ရခိုင်လူမျိုးများအား မိမိတို့ မြို့ရွာများတွင် လက်မခံရန် လှုံဆော်သည့် Titok တစ်ပုဒ်အား စစ်ကောင်စီ၏ လေတပ်ဗိုလ်ကြီးဟု ယူဆရသည့် Su 30 Fighter Pilot အကောင့်မှ Upload လုပ်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ Titok တွင် ရခိုင်လူမျိုးများအား မသနားရန်နှင့် ရခိုင်စစ်ရှောင်များအား လက်မခံရန် စသည့် လူမျိုးရေး ပဋိပက္ခအသွင်ဆောင်နိုင်သည့် အရေးသားများကို အသုံးပြုထားသည်။ မူရင်းပို့စ် Su 30 Figher Pilot   ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ဝင်ရောက်တိုက်ခတ်ခဲ့သည့် မိုခါ မုန်းတိုင်းကယ်ဆယ်ရေးကာလတွင် စစ်ကောင်စီ တပ်ဖွဲ့ဝင်များက ပြည်သူအချို့အား ကူညီနေသည့် ဓာတ်ပုံအချို့အား ဖော်ပြကာ ရခိုင်လူမျိုးများအား ကယ်ဆယ်ရန် မသင့်ကြောင်း အမုန်းစကားဖြန့်ဝေမှုကို သာကီမျိုးဟေ့တို့ဗမာ Telegram ချန်နယ်တွင် ဖော်ပြထားသည်။ ရခိုင်ပြည်သူများအား ခွေးဖြင့် ခိုင်းနှိုင်းကာ ကျေးဇူးကန်သူများအဖြစ် ပုံဖော်ရေးသား ထားသည်။ မူရင်းပို့စ် သာကီမျိုးဟေ့တို့ဗမာ   အမျိုးသမီးများအပေါ်ပစ်မှတ်ထားရေးသားကြသည့်အမုန်းစကားများ   မန္တလေး ဘက်မှာတော့ CDM ဆရာ၀န်မလေးတွေ နဲ့ သူနာပြုမလေးတွေ ကို Date girl အလုပ်ဖြင့် ချိတ်ဆက်ပေးထားတယ်လို့ သိရတယ် ဟူ၍ စစ်အာဏာသိမ်းမှုကို တော်လှန်နေကြ သော အမျိုးသမီးများ အမျိုးသမီးများအပေါ် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ နိုင့်ထက်စီးနင်းပြောဆိုထားသည့် အမုန်းစကားကို မှိုင်းဝေ တယ်လီ ဂရမ်ချန်နယ် တွင် ဖော်ပြထားသည်။ Date girl ဟူသော အဓိပ္ပါယ်မှာ ကိုယ်ခန္ဓာနှင့်ရင်း၍ အသက် မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ရသည့် ပြည့်တန်ဆာ ကို ရည်ညွှန်းပြောဆိုကြခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ မူရင်းပို့စ် မှိုင်းဝေ   PDF မတွေဆိုရင် လင်ကောင်မပေါ်ဘဲ ဗိုက်ကြီးတဲ့သူနဲ့ PDF ခေါင်းဆောင်ဆိုသူတွေနဲ့ EAOs ခေါင်းဆောင်ဆိုသူတွေရဲ့  ခြေတော် တင် ဖျက်ဆီးမှုကြောင့်  ဘဝပျက် ဒုက္ခ ရောက်ရတဲ့သူနဲ့ ဖြစ်နေကြတာ ဟူ၍ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်  အမျိုးသမီးများအား  မဟုတ်မမှန်လုပ်ကြံ၍  နိုင့်ထက်စီးနင်းစော်ကား ရေးသားထားသော အမုန်းစကားရေးသားမှုကို စစ်သွေး အမည်ရှိ တယ်လီ ဂရမ်ချန်နယ်တွင် ဖော်ပြထား သည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရပါသည်။  မူရင်းပို့စ် စစ်သွေး   ၄။ အမုန်းစကားအမျိုးအစား အရေအတွက်ပြပုံ     ၅။ အမုန်းစကား ဦးတည်ပစ်မှတ် အရေအတွက်များအား ဖော်ညွှန်းပုံ     ၆။ အမုန်းစကားရေးသားသူများ သုံးစွဲသည့် keywords များ     ၇။ နိဂုံး   မြန်မာနိုင်ငံတွင် အမုန်းစကားနှင့်ပတ်သက်သည့် ယခုလအစီရင်ခံစာတွင် မွတ်စလင်များ၊ ရိုဟင်ဂျာများ၊ PDF များနှင့် အမျိုးသမီးများကို ပစ်မှတ်ထားပြီး အမုန်းစကားဖြန့်ဝေထားကြောင်း မီးမောင်းထိုးပြထားသည်။ BHRN မှ စုဆောင်းခဲ့သည့် ဒေတာများကိုကြည့်ခြင်းဖြင့် အမုန်းစကားများသည် အကြမ်းဖက်မှုနဖျင့် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုများကို ဆက်လက်တညိမြဲစေရုံသာမက လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်း ကွဲလွဲမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ မီဒီယာအချို့မှလဲ ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ရိုဟင်ဂျာလူမျိုးများနှင့် ဌာနေတိုင်းရင်းသားများအကြား ပိုမိုစိတ်ဝမ်းကွဲစေရန် ရေးသားမှုများကိုလည်းတွေ့ရှိရသည်။ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း အမုန်းစကားဖြန့်ဝေမှုကို ခြုံငုံသုံးသပ်ကြည့်ပါက ရခိုင်ပြည်နယ်ကို အခြေပြုထားသည်ကို တွေ့ရသည်။ စစ်ကောင်စီသည် ဒီဇင်ဘာလအတွင်း ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းမှ စစ်ရေးအရ အရေးပါသည့် စစ်ဒေသများကို လက်လွှတ်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ အဆိုပါ ဆုံးရှုံးမှုကို ပြန်လည်ရယူရန် ပြင်းထန်သော ထိုးစစ်များကို ပြုလုပ်ခဲ့သလို ပြုန်းတီးနေသော စစ်အင်အားကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းရန်အတွက် ရိုဟင်ဂျာဒုက္ခသည်စခန်းမှ လူငယ်များအား တပ်သားသစ်အဖြစ် စုဆောင်းကာ ရှေ့တန်းဒေသများကို ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါ လုပ်ရပ်အတွက် ရိုဟင်ဂျာများနှင့် ဒေသခံတိုင်းရင်းသားများအကြား အထင်မြင်လွဲမှားမှုဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။   စစ်တပ်၏ လူသစ်စုဆောင်းခြင်း ပေါ်တာဆွဲခြင်းကြောင့် လက်နက်ကိုင်ဆောင်ခဲ့ရသည့် ရိုဟင်ဂျာများအား ဒေသခံတိုင်းရင်းသားများနှင့် ပြည်မနေသူများက လူမျိုးရေး၊ ဘာသာရေးအခြေပြုတိုက်ခိုက်မှုများကို ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ရိုဟင်ဂျာများကို တိုက်ခိုက်မှုနှင့်အတူ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များအပေါ် ပူးတွဲ အမုန်းစကားဖြန့်ဝေမှုကိုလည်း ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ရိုဟင်ဂျာများသည် အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်များဖြစ်သည့်အတွက် အစွန်းရောက် အကြမ်းဖက်မှုကို ပြုလုပ်သူများအဖြစ် ပုံဖော်ထားသည်။   ထို့ပြင် AA နှင့် ရိုဟင်ဂျာများအကြား ဆက်နွယ်မှုမှာလည်း ယခင်လောက် နီးကပ်မှုမရှိတော့သည်ကိုလည်း တွေ့မြင်ရသည်။ စစ်မှုထမ်းဥပဒေအရ လူသစ်စုဆောင်းမှုဒဏ်ခံရသည့် ရိုဟင်ဂျာများအား ဖိနှိပ်မှုများ ပြုလုပ်လာသည်။ ရိုဟင်ဂျာများအား စစ်ကောင်စီထက်ပိုမိုသော ပိတ်ပင်တားဆီးမှုများရှိလာသလို တဖက်တွင်လည်း ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်မှုများရှိလာသည်။   ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ ရိုဟင်ဂျာများသည် နိုင်ငံရေးအခြေအနေ မတည်ငြိမ်မှုနှင့် စစ်ရေးတင်းမာမှုတို့အကြား မြေစာပင် ဖြစ်နေရမြဲပင်ဖြစ်သည်။ စစ်အာဏာရှင် အဆက်ဆက် ၎င်းတို့၏ အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုများမှာလည်း ပြင်းထန်နေဆဲဖြစ်သည်။ ရိုဟင်ဂျာများအတွက် နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးမရှိခြင်းက အဓိကပြသနာရင်းမြစ်ဖြစ်နေပြီး နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ရခြင်းကသာ ၎င်းတို့အပေါ် ကျရောက်နေသော ပြင်းထန်သော နိုင်ငံရေးဖိအားကို လျှော့ချရန်အတွက် တခုတည်းသော အဖြေဖြစ်သည်။   Background on the Burma Human Rights Network (BHRN)   Burma Human Rights Network (BHRN) is based in London, operates across Burma/Myanmar and works for human rights, minority rights and religious freedom in Burma. BHRN has played a crucial role in advocating for human rights and religious freedom with politicians and world leaders.  Media Enquiries   Please contact:  Kyaw Win, Executive Director Burma Human Rights Network (BHRN) E: kyawwin@bhrn.org.uk T: +44(0) 740 345 2378   Wai Yan Researcher Burma Human Rights Network (BHRN) E: wai.yan@bhrn.org.uk     Learn More   [Burma Human Rights Network] | [Phone] | [E-mail] | [Website]     Connect with us